เมื่อวันที่ 24 เม.ย.69 ศ.ดร. ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานเปิดงานและกล่าวปาฐกถาพิเศษ หัวข้อ “ความท้าทายระดับโลกและแนวโน้มใหม่ด้านการวิจัยและการศึกษาในศตวรรษที่ 21” ในการประชุม STS forum Japan-Thailand Symposium 2026 ซึ่งจัดขึ้นเป็นครั้งแรกในประเทศไทย ภายใต้แนวคิด “The Great Convergence” ที่มุ่งเน้นการบูรณาการองค์ความรู้เพื่อสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อโลกในทุกมิติ โดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) โดยมี ทพญ.ศรีญาดา ปาลิมาพันธ์ ที่ปรึกษา รมว.กระทรวง อว. นายฉัตริน จันทร์หอม เลขานุการ รมว.กระทรวง อว. ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ผู้บริหารกระทรวง อว. และพันธมิตรทั้งในและต่างประเทศ เข้าร่วมอย่างคับคั่ง ณ ห้องเวิลด์บอลรูม ชั้น 23โรงแรม Centara Grand & Bangkok Convention Centre at CentralWorld กรุงเทพมหานคร

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ กล่าวว่า STS Forum Japan-Thailand Symposium 2026 เป็นเวทีที่รวบรวมผู้เชี่ยวชาญจากทุกศาสตร์ ทุกสาขา มาร่วมแลกเปลี่ยนและพัฒนาแนวทางเพื่อแก้ปัญหาระดับโลก เปรียบเสมือน “เวทีระดับโนเบลของเอเชีย” การที่ญี่ปุ่นเป็นผู้นำในการเชื่อมโยงความรู้ระดับโลก สะท้อนมาถึงนโยบายของตนที่ต้องการนำกระทรวง อว. เดินไปสู่ World Class University ที่อาจารย์และนักวิจัยจะมุ่งสู่ระดับโลก ซึ่งต้องแสวงหาความร่วมมือข้ามศาสตร์ ข้ามสาขาและเชื่อมโยงกับทั้งผู้ปฏิบัติ ภาคอุตสาหกรรม และหน่วยงานภาครัฐ

รองนายกฯ และ รมว.อว. กล่าวต่อว่า การประชุมครั้งนี้ ได้ชูโมเดลการพัฒนามหาวิทยาลัยระดับโลกที่เน้นความสมดุลระหว่างการศึกษา การวิจัย และนวัตกรรม โดยงานวิจัยต้องไม่หยุดอยู่แค่ในสถาบันการศึกษา แต่ต้องก้าวไปสู่การสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้จริง หัวใจสำคัญคือการดึงกลุ่มนักลงทุนและผู้ประกอบการ เข้ามาเป็นจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญเพื่อสนับสนุนเงินทุน ผลักดันงานวิจัยให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่สร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสังคมและตอบโจทย์ตลาดโลกได้

“กระทรวง อว.ตั้งเป้าหมายขับเคลื่อนอุตสาหกรรมเป้าหมาย โดยเฉพาะ “เศรษฐกิจสุขภาพ” (Wellness Economy) ที่บูรณาการภาคการเกษตร อุตสาหกรรม และบริการเพื่อต่อยอดสู่การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพมูลค่าสูง รวมถึงการพัฒนา “อุปกรณ์การแพทย์” ที่เตรียมร่วมมือกับบริษัทจากประเทศญี่ปุ่นในการนำเทคโนโลยีใหม่ ๆ เข้ามาประยุกต์ใช้ ตลอดจนการผลักดันงานวิจัยด้านสาธารณสุขให้ก้าวข้ามจากเครื่องต้นแบบไปสู่กระบวนการทดสอบทางคลินิก (Clinical Trials) อย่างจริงจัง นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับ “อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์” โดยเร่งดึงนักวิจัยไทยเข้าไปมีส่วนร่วมในห่วงโซ่การผลิตร่วมกับฐานโรงงานผลิตชิปของญี่ปุ่นในประเทศไทย เพื่อสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม รวมทั้งมุ่งสร้างแรงบันดาลใจและสนับสนุน “นักวิจัยรุ่นใหม่” โดยได้รับการสนับสนุนจาก วช. เพื่อเปิดโอกาสให้นักวิจัยไทยได้เข้าร่วมเวทีระดับโลกและแลกเปลี่ยนมุมมองกับเจ้าของรางวัลโนเบล ซึ่งจะเป็นแรงกระตุ้นสำคัญในการสร้างสรรค์ผลงานที่สามารถเปลี่ยนแปลงโลกได้” ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวและว่า

“การผนึกกำลังระหว่างภาควิชาการ ภาคธุรกิจ และนักลงทุน ไม่เพียงแต่จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและสังคมผู้สูงอายุ แต่ยังครอบคลุมถึงการนำเทคโนโลยีระดับสูงอย่างเทคโนโลยีฝาแฝดดิจิทัล (Digital Twin) มาใช้จำลองและรับมือกับวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ นำไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืนในทุกมิติ” ศ.ดร.ยศชนัน กล่าว

ด้าน ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล กล่าวว่า งาน STS forum Japan-Thailand Symposium 2026 เน้นบทบาทของ AI ในฐานะกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศและแก้ไขวิกฤตโลก ด้วยแนวคิด “The Great Convergence” ที่มุ่งบูรณาการ AI กับด้านสุขภาพ สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจชีวภาพ กระทรวง อว. เดินหน้าสร้างระบบนิเวศนวัตกรรม ส่งเสริมวิจัยข้ามศาสตร์ และผลักดันการใช้ประโยชน์จริง ซึ่งความร่วมมือระดับนานาชาติเป็นสิ่งจำเป็น ขณะที่ก็ประเทศไทยมีความพร้อมทั้งด้านสาธารณสุขและเศรษฐกิจชีวภาพในการร่วมขับเคลื่อน เวทีนี้จึงเป็นพื้นที่สำคัญในการเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างภาครัฐ นักวิจัย และภาคเอกชน เพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนาในอนาคต

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กล่าวว่า การประชุมครั้งนี้เป็นความร่วมมือระหว่าง วช. และ STS forum เพื่อตอบโจทย์ความท้าทายของโลกที่มีความซับซ้อนและเชื่อมโยงกันมากขึ้น ทั้งด้านสาธารณสุข การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สิ่งแวดล้อม พลังงาน และการแข่งขันระดับโลก ทั้งนี้ ประเทศไทยโดย วช. ได้มีส่วนร่วมกับ STS forum อย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2560 ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของนักวิจัยไทยในเวทีนานาชาติ และนำไปสู่การจัดการประชุมครั้งนี้ ซึ่งผสานการหารือเชิงนโยบายและการแลกเปลี่ยนทางวิชาการผ่านการบรรยาย เสวนา และการประชุมย่อย อันเป็นก้าวสำคัญในการเสริมสร้างความร่วมมือระหว่าง วช. และ STS forum ให้เข้มแข็งยิ่งขึ้นในอนาคต

ถัดมาเป็น Congratulatory Messages การร่วมแสดงความยินดีต่อการจัดงาน STS forum Japan–Thailand Symposium 2026 ได้รับเกียรติจากบุคคลสำคัญ ได้แก่ Masato Otaka (H.E. Mr. Masato Otaka, Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of Japan to the Kingdom of Thailand), Hiroshi Komiyama (Prof. Hiroshi Komiyama, Chairman, Science and Technology in Society forum) และ Sadayuki Tsuchiya (Prof. Sadayuki Tsuchiya, Executive Director, Science and Technology in Society forum) ซึ่งได้ร่วมส่งสารแสดงความยินดีต่อการจัดงานในครั้งนี้ และสะท้อนถึงความร่วมมือระหว่างไทยและนานาชาติในการขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมร่วมกัน

การประชุมครั้งนี้ประกอบด้วยกิจกรรมสำคัญดังนี้ การบรรยายพิเศษ (Plenary Sessions) การเสวนา (Panel Discussions) และการประชุมย่อย ครอบคลุมประเด็นสำคัญ อาทิ อนาคตของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี พลังงานยั่งยืน สุขภาพอัจฉริยะ และบทบาทของปัญญาประดิษฐ์ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจชีวภาพและสิ่งแวดล้อม ภายใต้แนวคิด “The Great Convergence” ที่มุ่งเน้นการบูรณาการองค์ความรู้เพื่อสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อโลกในทุกมิติ

ทั้งนี้ การประชุม STS Forum Japan–Thailand Symposium 2026 จึงถือเป็นเวทีสำคัญในการขับเคลื่อนความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมในระดับนานาชาติ พร้อมสร้างเครือข่ายความร่วมมือเชิงลึก และต่อยอดสู่ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมต่อทั้งสองประเทศและประชาคมโลก และตอกย้ำบทบาทของไทยในฐานะหนึ่งในศูนย์กลางนวัตกรรมของภูมิภาค ที่พร้อมก้าวสู่อนาคตอย่างมั่นคงและยั่งยืน